Oxygen , oxygen therapy နှင့် Covid-19 ( အပိုင်း ၄)

5).  သွေးတွင်း oxygen ကျလျင် ဘယ်လို ကုမလဲ 
၂ ပိုင်း ရှိပါတယ် 
1. Oxygen therapy oxygen ပေးခြင်း နဲ့ 
2. Proper position အနေအထား မှန်မှန် နေခြင်းပါ။

1   Oxygen therapy 
သူ့အကြောင်းတော့ တော်တော်များများ သိပြီးသားပါ။ 
ဘယ် အချိန်သေချာစစ် ဖို့ လိုလဲ ဆိုတာကို အပိုင်း ၁ မှာ ရေးပြီးပါပြီ။ 
When - ဘယ်အချိန်စပေး မလဲ ဆိုတော့ - SPO2 - < 93% သေချာ တယ်ဆိုရင် စပေးခိုင်းပါတယ်။
Target -လိုချင်တဲ့ O2 အတိုင်းအတာက SPO2  92-96 % ပါ။ 
သူ့ထက်နဲတာရော များတာရော မကောင်းပါဘူးတဲ့။ 

How - ဘယ်လိုပေးမလဲ ဆိုတော့ 
   Nasal cannula ( နှာခေါင်းပိုက်) - တွေကို low flow ပေးချင်ရင် သုံးပါတယ် 
                                                     - 4-5  L လောက်ထိ သူ့ကို သုံးလို့ရပါတယ် 
   - အဲ့ ထက်များရင်တော့ ပေးသလောက် လည်းမရောက်သလို နှာခေါင်းကိုလည်း ထိခိုက်စေပါတယ် 
   Face mask - (oxygen mask ရိုးရိုး ) - 6-10 L  ထိ ပေးလို့ရပါတယ်။
   Face mask with reservoir bag ( လေအိတ်ပါတဲ့ O2 mask ) - 10-15 L ထိပေးလို့ရပါတယ်။
  Titration - လိုချင်တဲ့ O2 အတိုင်းအတာ ကို ရောက်ဖို့ အတွက် လူနာ အခြေအနေ နဲ့ SPO2 ကိုကြည့်ပြီး Flow rate ( L/min) ကို အတိုးအ လျော့ လုပ်ရပါတယ်။ 
          Formula မရှိပါ။ 
          အဓိကက ကိုယ်လိုချင်တဲ့  target SPO2 ကို အနဲဆုံး Flow rate နဲ့ ထားဖို့ပါ။ အဲ့ အနဲ ဆုံး Flow rate ကို မိမိ ဘာသာ ချိန်ဆ ညှိယူပါ။ 
          အတိုးအလျော့ လုပ်ပြီးတိုင်း သွေးတွင်း Oxygen ကို SPO2 နဲ့ သေချာတိုင်းပါ။ 
  Oxygen ပေးထားတဲ့ အချိန်အတွင်းမှာ လူနာ အခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး မကြာခဏ တိုင်းကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ 
  ဘာကို အသုံးပြုပြီး ပေးမှာလဲ - Oxygen အိုး ( Cylinder)  
                                                     Oxygen စက် ( concentrator )  သုံးမလား ဆိုတာနဲ့ သူတို့ အကြောင်းကို အရင် အပိုင်းတွေမှာ ရှင်းပြပြီးပါပြီ။
Flow meter တော်တော်များများမှာ 15 to 20 liter ထိပါလေ့ရှိပါတယ်။အပေါ်မှာပြောထားသည့်အတိုင်းချိန်ဆပါ။ 
Flow meter ကိုရေအမြဲဖြည့်ပါ ရေသန့် နဲ့ဖြည့်ပေးပါ။

2.Proper position 
    အနေအထား မှန်မှန် နေခိုင်းတာပါ။ 
    အဲ့လို နေခြင်း အားဖြင့် အဆုတ်ကို Oxygen ရောက်တာ ပို ကောင်းပါတယ်တဲ့။

       1) Awake Prone Position- မျက်နှာမှောက်ရက် အနေအထား 
           WHO ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ ကြီးရော တခြား US အပါအဝင် နိုင်ငံ     အများစုရဲ့ guidelines တွေမှာ လုပ်ဖို့ အဆင်ပြေတဲ့ လူနာ တွေကို လုပ်သင့်တယ်လို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ 

      2) High Supported Sitting - ကျောမှီနှင့် မတ်မတ် ထိုင်ခိုင်းတာပါ 
         မျက်နှာမှောက်ရက် အနေအထား နဲ့ မနေနိုင်တဲ့ သူတွေ ထိုင်ဖို့လည်း အဆင်ပြေတယ် ဆိုရင် နေသင့်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် oxygen ပေးတဲ့ အခါမှာ 
      ၁) သေချာ နည်းစနစ်မှန်မှန် အလေအလွင့် မရှိပေးတတ်ဖို့လည်း လိုသလို
      ၂) အနေအထား မှန်မှန် နဲ့ ပေးတတ်ရင် ပို အကျိုးရှိပါတယ်။
           ဘာနဲ့ တူလဲ ဆိုတော့ မိုးရွာရင် ခွက်ကို သေချာအနေအထား မှန်မှန် ထားရင် ရေများများ ရသလို ခွက်လည်း မမှောက်သလိုပါပဲ။
           စနစ်တကျ အနေအထားမှန်ထားရင် ရောဂါ ပိုသက်သာတယ်အမောလည်း သက်သာတယ် ပိုမဆိုးအောင်တောင် ကာကွယ်နိုင်တယ်လို့ တချို့ လေ့လာချက်တွေမှာ တွေ့ပါတယ်။ ခိုင်ခိုင်မာမာ လေ့လာဆန်းစစ်ချက်တွေ လိုသေးတယ်လို့လည်း ပြောကြပေမယ့် ကိုယ့် နိုင်ငံ အတွက် အများကြီး အသုံးဝင်ပါတယ်။

Credit